Biogram kolejnej bardzo ważnej postaci związanej ze Zbierskiem. Tym kimś jest ojciec Adam Sztark, który urodził się i wychował w Zbiersku. Za swoją postawę i męczeńską śmierć został odznaczony przez Instytut Yad Vashem tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
o. Adam Sztark SJ urodził się 30 lipca 1907 roku w Zbiersku koło Kalisza jako syn Władysława i Teresy z Gałęckich. Do Towarzystwa Jezusowego wstąpił 6 września 1924 roku w Starej Wsi. Po nowicjacie i dalszej nauce zdał maturę, a następnie studiował filozofię w Krakowie w latach 1930 – 1933 oraz teologię w lubelskim Bobolanum w latach 1933 – 1937. Święcenia kapłańskie przyjął 24 czerwca 1936 roku w Lublinie.
Zdjęcie wykonane w Zbiersku po mszy prymicyjnej o. Adama Sztarka SJ w czerwcu 1936 roku.
Przed wojną pracował m.in. w Pińsku jako socjusz magistra nowicjatu, operariusz oraz profesor języka greckiego i łacińskiego. Po wybuchu II wojny światowej, od października 1939 roku, pełnił posługę administratora sanktuarium maryjnego w Żyrowicach pod Słonimiem (dzisiejsza Białoruś). Był także kapelanem szpitalnym i misjonarzem w Słonimiu oraz okolicach. Mimo zakazów władz potajemnie docierał do chorych i więźniów, udzielał sakramentów, niósł duchową pomoc i przygotowywał skazanych na śmierć.
Szczególnie dramatyczny wymiar miała jego działalność po wkroczeniu Niemców i w czasie likwidacji dzielnicy żydowskiej w Słonimiu w czerwcu 1942 roku. Z narażeniem życia ratował Żydów skazanych na zagładę: wystawiał metryki, dostarczał żywność do getta, pomagał ukrywającym się, udzielał chrztu tym, którzy o niego prosili. Współpracował z siostrami niepokalankami Ewą Noiszewską i Martą Wołowską, które również angażowały się w ratowanie zagrożonych osób. Potajemnie, niekiedy w przebraniu policjanta, docierał także do słonimskiego więzienia, aby dodawać otuchy skazanym na śmierć.
W połowie grudnia 1942 roku o. Adam znalazł się na liście osób przeznaczonych do egzekucji. Był ostrzegany i miał możliwość ucieczki, jednak nie chciał opuścić ludzi, z którymi razem wieziono go na zagładę. W nocy z 18 na 19 grudnia 1942 roku został aresztowany przez gestapo razem z siostrami Ewą Noiszewską i Martą Wołowską oraz wieloma osobami świeckimi, w tym rodziną Kaganów. Nad ranem wywieziono ich na Górkę Pietralewicką, oddaloną około dwóch kilometrów od Słonimia, i rozstrzelano. O. Adam miał 35 lat.
Jednym z uratowanych przez niego dzieci był Jerzy, później Jerry Glikson, który po wojnie trafił do Stanów Zjednoczonych i został profesorem medycyny na Uniwersytecie Pensylwanii. Po latach ufundował tablicę upamiętniającą o. Adama i siostry niepokalanki ze słowami: „Oni poświęcili życie, aby ocalić mnie i innych”.
Za swoją postawę o. Adam Sztark SJ został pośmiertnie uhonorowany przez Instytut Yad Vashem tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. W 2003 roku rozpoczął się jego proces beatyfikacyjny.
Adam Sztark z ojcem Władysławem. Zdjęcie zrobione w Chełmie Lubelskim w 1936 roku.
Górka Pietralewicka koło Słonimia miejsce rozstrzelania Adama Sztarka.
zdjęcie źródło: google maps